Ο επικεφαλής του State Department έρχεται στην Αθήνα με πολλαπλά αιτήματα που απειλούνται να μετατραπούν σε... εθνικές παγίδες
Το ταξίδι του Αμερικανού ΥΠΕΞ Marco Rubio στην Αθήνα στις 6–7 Οκτωβρίου φέρεται να κρύβει πολλαπλές... εθνικές παγίδες για την Ελλάδα, καθώς όπως αποκαλύπτει το ουκρανικό ua.news τη 1η Οκτωβρίου, στην ατζέντα των ελληνο-αμερικανικών συνομιλιών θα τεθεί η Ουκρανία, στον απόηχο της πίεσης της Ουάσινγκτον προς την Αθήνα για την αποστολή ελληνικών πυραύλων Patriot προς το καθεστώς του Zelensky.
Παράλληλα, η ελληνική πλευρά, διαρρέει μέσω Καθημερινής, ότι θα συζητηθούν μεταξύ άλλων οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή, καθώς και η ανάφλεξη στην Ερυθρά Θάλασσα μεταξύ Houthis και Σαουδικής Αραβίας.
Θυμίζουμε, ότι η Ελλάδα φαίνεται να έχει αποκτήσει έναν απροσδόκητα κρίσιμο ρόλο στην προσπάθεια επανεκκίνησης της διπλωματίας μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, με επίκεντρο πλέον όχι μόνο το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, αλλά πρωτίστως το Στενό του Hormuz και την αποκατάσταση της διεθνούς ναυσιπλοΐας.
Δεν πρόκειται, τουλάχιστον ακόμη, για τυπική ελληνική «μεσολάβηση»...
Και σε αυτό ακριβώς το σημείο, είναι που αποκτά ιδαίτερη σημασία η επίσκεψη του επικεφαλής του State Department προς την Αθήνα, καθώς και τυχόν «πονηρά» αιτήματα προκύψουν από την αμερικανική πλευρά προς την Ελλάδα για το ζήτημα του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Ο Rubio έρχεται στην Ελλάδα με «μεγάλη ατζέντα» - Τι θα (συ)ζητήσει στην Αθήνα
Συγκεκριμένα, ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Marco Rubio θα ταξιδέψει στην Αθήνα στις 6–7 Οκτωβρίου, όπου θα πραγματοποιήσει συνομιλίες με Έλληνες κυβερνητικούς αξιωματούχους, καθώς και με τον Υπουργό Εξωτερικών, Γιώργο Γεραπετρίτη.
Οι δύο πλευρές σχεδιάζουν να συζητήσουν την αμυντική συνεργασία, ενεργειακά ζητήματα, καθώς και την κατάσταση στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή.
«Οι περιφερειακές εξελίξεις στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή αναμένεται επίσης να κατέχουν δεσπόζουσα θέση στην ατζέντα», αναφέρει η ανακοίνωση.
Η επίσκεψη θα επικεντρωθεί στον έκτο γύρο του Στρατηγικού Διαλόγου ΗΠΑ-Ελλάδας, ο οποίος ξεκίνησε τον Δεκέμβριο του 2018.
Οι δύο πλευρές σχεδιάζουν να συζητήσουν τις διευκολύνσεις και την υποστήριξη που παρέχει η Ελλάδα στο πλαίσιο της Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας (MDCA), καθώς και την ευρύτερη αμυντική συνεργασία.
«Η Ουάσινγκτον τάσσεται υπέρ της πρόληψης των εντάσεων εντός του NATO και υποστηρίζει έργα ενεργειακής διασύνδεσης, προωθώντας παράλληλα τις εξαγωγές αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG)», σημειώνει το ουκρανικό δημοσίευμα.
GSI και επέκταση των 12 ναυτικών μιλίων στο τραπέζι
Το δημοσίευμα υπογραμμίζει ότι η επίσκεψη του Rubio πραγματοποιείται εν μέσω των σχεδίων της Αθήνας για πιθανή επέκταση των χωρικών της υδάτων νότια της Κρήτης στα 12 ναυτικά μίλια.
Η Ελλάδα εξετάζει επίσης την επανέναρξη των ερευνών στον βυθό της θάλασσας που σχετίζονται με το ενεργειακό έργο Great Sea Interconnector μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου.
Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην Αθήνα, ο Rubio σχεδιάζει να συναντηθεί με τον Έλληνα Υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη και τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη.
Θέλουν να γδύσουν την ελληνική αεράμυνα - Απαιτούν την αποστολή 200 πυραύλων PAC-2 στην Ουκρανία
Θυμίζουμε, ότι ήδη από το καλοκαίρι του 2026 το ΝΑΤΟ και η ΕΕ, απαιτούν την άμεση μεταφορά 200 πυραύλων Patriot PAC-2 προς την Ουκρανία και το καθεστώς Zelensky από την κυβέρνηση Μητσοτάκη, σύμφωνα με ουκρανικά ρεπορτάζ που είδαν το φως της δημοσιότητας στις 17 Ιουλίου.
Εν μέσω σαρωτικών πληγμάτων της Ρωσίας στο Κίεβο, το Κίεβο θεωρεί ως μονόδρομο την καταφυγή στα ελληνικά συστήματα αεράμυνας και έχει επιστρατεύσει τα μεγάλα μέσα για να... εκβιάσει την Αθήνα...
Συγκεκριμένα, η ουκρανική πλευρά εκτιμά ότι η επιχειρησιακή ζωή ορισμένων από αυτούς τους πυραύλους, οι οποίοι βρίσκονται σε υπηρεσία στην Πολεμική Αεροπορία της Ελλάδας εδώ και περίπου 23 χρόνια, ενδέχεται να πλησιάζει στο τέλος της.
Ωστόσο, οι εν λόγω πύραυλοι παραμένουν ζωτικής σημασίας για την προστασία των ελληνικών νησιών.
Μένει να φανεί αν ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα προβεί σε ένα από τα πλέον ολέθρια ατοπήματα της πολιτικής του καριέρας, μόλις λίγους μήνες πριν τις εθνικές εκλογές.
Πάντως στην ΕΕ, θεωρούν την παράδοση των Patriot στο Κίεβο ως... φυσικό αντίτημο για την επιλογή της Αθήνας να μπλοκάρει το 21ο πακέτο αντιρωσικών κυρώσεων για τα μάτια του... εφοπλιστή Προκοπίου.
Ο μεγάλος εκβιασμός του ΝΑΤΟ και της ΕΕ στην Ελλάδα
Εν γένει, αυξάνονται οι πιέσεις από το ΝΑΤΟ και την Ευρωπαϊκή Ένωση προς την Ελλάδα προκειμένου η Αθήνα να εξετάσει τη μεταφορά έως και 200 πυραύλων PAC-2 για τα αντιαεροπορικά συστήματα Patriot που διαθέτει, με τελικό προορισμό την Ουκρανία.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του ουκρανικού NV.ua, το οποίο επικαλείται πηγές του ελληνικού έντυπου Τύπου την Παρασκευή 17 Ιουλίου, το Κίεβο έχει ζητήσει από την ελληνική πλευρά την παραχώρηση έως και 200 πυραύλων PAC-2 από τα ελληνικά αποθέματα των συστοιχιών Patriot.
Η ουκρανική πλευρά εκτιμά ότι η επιχειρησιακή ζωή ορισμένων από αυτούς τους πυραύλους, οι οποίοι βρίσκονται σε υπηρεσία στην Πολεμική Αεροπορία της Ελλάδας εδώ και περίπου 23 χρόνια, ενδέχεται να πλησιάζει στο τέλος της.
Οι Ουκρανοί... έχουν βάλει στο μάτι 200 ελληνικούς πυραύλους PAC-2
Όπως αναφέρει το δημοσίευμα, οι σύμμαχοι είχαν συζητήσει στο παρελθόν το ενδεχόμενο μεταφοράς ακόμη και ολόκληρων συστοιχιών Patriot από τις συνολικά έξι που διαθέτει η Ελλάδα προς την Ουκρανία, χωρίς όμως να υπάρξει συμφωνία.
Η τρέχουσα συζήτηση αφορά πλέον όχι την παραχώρηση των ίδιων των συστημάτων, αλλά αποκλειστικά το απόθεμα 200 πυραύλων.
Η οποιαδήποτε μεταφορά, πάντως, θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί μόνο υπό την προϋπόθεση ότι οι πύραυλοι θα κριθούν κατάλληλοι για επιχειρησιακή χρήση, αλλά ταυτόχρονα δεν θεωρούνται πλέον κρίσιμοι για τις αμυντικές ανάγκες της Ελλάδας.
Ψάχνει απεγνωσμένα μεσολάβηση για το Ιράν στην Αθήνα ο Αμερικανός ΥΠΕΞ
Ωστόσο, στο επίκεντρο της επίσκεψης Rubio στη χώρα μας αναμένεται να τεθεί και ένα... αμερικανικό αίτημα με αντικείμενο το Ιράν.
Eπισημαίνεται, ότι, όπως έχει αποκαλύψει το BN ήδη από τον Αύγουστο, η Ελλάδα φαίνεται να αποκτά έναν απροσδόκητα κρίσιμο ρόλο στην προσπάθεια επανεκκίνησης της διπλωματίας μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, με επίκεντρο πλέον όχι μόνο το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, αλλά πρωτίστως το Στενό του Hormuz και την αποκατάσταση της διεθνούς ναυσιπλοΐας.
Δεν πρόκειται, τουλάχιστον ακόμη, για τυπική ελληνική «μεσολάβηση».
Η Ουάσιγκτον μάλιστα αρνείται επισήμως ότι ο Marco Rubio ζήτησε από την ελληνική πλευρά να επικοινωνήσει με το Ιράν ή να μεταφέρει συγκεκριμένο αμερικανικό μήνυμα.
Ωστόσο, η ακολουθία των γεγονότων είναι δύσκολο να αγνοηθεί: στις 12 Αυγούστου ο Rubio συνομίλησε με τον Γιώργο Γεραπετρίτη, με το Ιράν και τη Μέση Ανατολή μεταξύ των θεμάτων της επικοινωνίας, και αμέσως την επόμενη ημέρα ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών επικοινώνησε με τον Abbas Araghchi.
Το Associated Press αναφέρει ότι Ευρωπαίος διπλωμάτης που είχε γνώση των επαφών εκτιμά πως η χρονική αυτή αλληλουχία δεν ήταν τυχαία.
Η εικόνα που σχηματίζεται είναι ότι, μπροστά στο αδιέξοδο των παραδοσιακών διαύλων μέσω Ομάν, Πακιστάν, Κατάρ και Τουρκίας, η αμερικανική διπλωματία επιχειρεί να διευρύνει το δίκτυο των συνομιλητών που μπορούν να έχουν πρόσβαση στην Τεχεράνη.
Η Ελλάδα και η Αυστρία μπήκαν έτσι σε ένα νέο σχήμα άτυπων ευρωπαϊκών επαφών: η Αυστρία λόγω Βιέννης, Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας και ιστορικού ρόλου στις πυρηνικές διαπραγματεύσεις• η Ελλάδα για έναν εντελώς διαφορετικό, αλλά εξίσου ισχυρό λόγο — τη ναυτιλία.
Γιατί η Ελλάδα...
Η Αθήνα δεν μπαίνει στο παιχνίδι επειδή αποτελεί μεγάλη στρατιωτική ναυτική δύναμη στον Περσικό Κόλπο.
Μπαίνει κυρίως επειδή είναι η μεγαλύτερη διεθνής ναυτιλιακή δύναμη και συνεπώς ένας από τους παίκτες που έχουν τα περισσότερα να χάσουν από ένα κλειστό ή ελεγχόμενο Ηormuz.
Ενδεχομένως οι ΗΠΑ να αναμένουν παρόμοια ελληνική στάση στην Ευρώπη όπως αυτή με τις ρωσικές κυρώσεις όπου ασκήθηκε veto γιατί θα υφίστατο ζημία ο ελληνικός κλάδος - ο οποίος έχει προνομιακές σχέσεις με την κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη...
Ο ελληνόκτητος στόλος αντιπροσωπεύει το 2026 περίπου 19,1% της παγκόσμιας μεταφορικής ικανότητας σε dwt, αριθμεί σχεδόν 5.800 πλοία και, ακόμη σημαντικότερο για την κρίση του Περσικού Κόλπου, οι Έλληνες πλοιοκτήτες ελέγχουν περίπου 26% της παγκόσμιας χωρητικότητας δεξαμενόπλοιων και 23% των LNG carriers.
Πρόκειται δηλαδή ακριβώς για τις κατηγορίες πλοίων που βρίσκονται στην καρδιά των ενεργειακών ροών που περνούν από το Hormuz.
Αυτό δίνει στην Αθήνα δύο ιδιότητες ταυτόχρονα.
Είναι στενός σύμμαχος της Ουάσιγκτον και μέλος του ΝΑΤΟ, αλλά παράλληλα εκπροσωπεί ένα τεράστιο εμπορικό και ναυτιλιακό συμφέρον που απαιτεί προβλέψιμη, ασφαλή και ελεύθερη διέλευση.
Για τον λόγο αυτό η Ελλάδα μπορεί να συνομιλεί με την Τεχεράνη όχι μόνο ως δυτική πρωτεύουσα, αλλά ως χώρα της οποίας τα πλοία, οι εταιρείες και οι ναυτικοί υφίστανται άμεσα τις συνέπειες του αποκλεισμού.
Ο ιρανικός έλεγχος και η «άδεια διέλευσης» - Το νέο συστημα...
Εδώ ακριβώς βρίσκεται και το δύσκολο σημείο για την Αθήνα.
Το Ιράν έχει δημιουργήσει στην πράξη ένα καθεστώς στο οποίο η διέλευση δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως αυτοματοποιημένο δικαίωμα ενός εμπορικού πλοίου.
Έχει καταγραφεί ένα πολυεπίπεδο σύστημα ιρανικού ελέγχου, στο οποίο εξετάζονται ο ιδιοκτήτης και ο διαχειριστής του πλοίου, η σημαία, το φορτίο, η προέλευση και ο προορισμός, ακόμη και οι εθνικότητες των μελών του πληρώματος.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στο αν υπάρχει σύνδεση του πλοίου με τις Ηνωμένες Πολιτείες ή το Ισραήλ, καθώς η Τεχεράνη έχει δηλώσει ότι πλοία που συνδέονται με τις δύο χώρες μπορεί να αποκλείονται από τη διέλευση.
Όταν εγκρίνεται η διέλευση, οι ιρανικές αρχές μπορούν να δώσουν συγκεκριμένες συντεταγμένες και οδηγίες ασφαλείας.
Το Reuters έχει καταγράψει περιπτώσεις πλοίων στα οποία δόθηκε συγκεκριμένη διαδρομή, με εντολή να ακολουθηθεί αυστηρά και με συνεχή επιχειρησιακή συνεννόηση με τις ιρανικές αρχές.
Σε ορισμένα διμερή σχήματα, η διαδικασία ξεκινούσε ακόμη και με αίτημα κυβέρνησης προς τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών, το οποίο διαβιβαζόταν στη συνέχεια στο Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας και στις στρατιωτικές αρχές.
Άρα η ουσία του πρωτοκόλλου που περιγράφεται σε ιρανικές και περιφερειακές πηγές είναι σαφής: εμπορικός χαρακτήρας του πλοίου, έλεγχος των διασυνδέσεών του (να μην προέρχεται από εχθρική χώρα), συμμόρφωση με καθορισμένη διαδρομή, συντονισμός με τις αρμόδιες ιρανικές αρχές και αποφυγή κινήσεων που μπορούν να θεωρηθούν απειλητικές.
Η τελική διέλευση εξαρτάται από ιρανική έγκριση.
Η ίδια η νέα ιρανική αρχή για το Hormuz είχε ήδη απαιτήσει από τα πλοία να υποβάλλουν αιτήματα εκ των προτέρων και να συντονίζουν τόσο τη διαδρομή όσο και τον χρόνο διέλευσης.
Αυτό δεν είναι πλέον μια θεωρητική απειλή.
Τον Μάιο, το Reuters κατέγραψε ότι το ελληνικών συμφερόντων Agios Fanourios I πέρασε από διαδρομή που είχε ορίσει το Ιράν, σταμάτησε από δυνάμεις των Φρουρών της Επανάστασης κοντά στο Ορμούζ και χρειάστηκε νέα ιρανική έγκριση για να συνεχίσει.
Το μεγάλο παράδοξο για την Ελλάδα
Έτσι προκύπτει ένα εξαιρετικά δύσκολο ελληνικό δίλημμα.
Από τη μία πλευρά, η Αθήνα υποστηρίζει επίσημα την ελευθερία της ναυσιπλοΐας και τη θαλάσσια ασφάλεια.
Αυτό ακριβώς υπογράμμισε ο Γιώργος Γεραπετρίτης στην τελευταία επικοινωνία με τον Abbas Araghchi.
Από την άλλη, η πραγματικότητα επί του πεδίου είναι ότι η ασφαλής διέλευση των ελληνόκτητων πλοίων μπορεί να απαιτεί συνεννόηση με εκείνον ακριβώς τον ιρανικό μηχανισμό ελέγχου που η Δύση δεν θέλει να νομιμοποιήσει - και η Ελλάδα έχει πάρει σαφή θέση οπότε είναι εκ των προτέρων αναναξιόπιστη...
Και εδώ βρίσκεται ίσως η ουσία του αμερικανικού ενδιαφέροντος για τον ελληνικό δίαυλο.
Η Ελλάδα διαθέτει κάτι που δεν διαθέτει εύκολα η Ουάσιγκτον: άμεσο και τεράστιο οικονομικό συμφέρον από την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας, αλλά ταυτόχρονα τη δυνατότητα πολιτικής επικοινωνίας και με τις δύο πλευρές.
Η Αθήνα ανάμεσα σε Ουάσιγκτον και Τεχεράνη
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο περίπλοκη επειδή ένα πλοίο μπορεί θεωρητικά να ικανοποιεί τις απαιτήσεις της Τεχεράνης, αλλά την ίδια στιγμή η εταιρεία του να εκτίθεται σε αμερικανικές κυρώσεις.
Η Ουάσιγκτον έχει επιβάλει κυρώσεις στην ιρανική αρχή που επιχειρεί να ελέγξει τη διέλευση από το Hormuz, ενώ οι ασφαλιστικές αγορές έχουν επίσης προειδοποιήσει για προβλήματα κάλυψης σε περίπτωση καταβολής τελών προς τις ιρανικές αρχές.
Το Reuters χαρακτήρισε την κατάσταση για τις ναυτιλιακές εταιρείες ουσιαστικά ως ένα Catch-22: για να περάσουν με ασφάλεια μπορεί να πρέπει να συμμορφωθούν με ιρανικές απαιτήσεις, αλλά η συμμόρφωση αυτή μπορεί να δημιουργήσει κυρώσεις ή ασφαλιστικό κίνδυνο στη Δύση.
Ακριβώς γι' αυτό το πρόβλημα του Hormuz δεν είναι απλώς στρατιωτικό.
Είναι νομικό, ασφαλιστικό, εμπορικό και διπλωματικό.
www.bankingnews.gr
Παράλληλα, η ελληνική πλευρά, διαρρέει μέσω Καθημερινής, ότι θα συζητηθούν μεταξύ άλλων οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή, καθώς και η ανάφλεξη στην Ερυθρά Θάλασσα μεταξύ Houthis και Σαουδικής Αραβίας.
Θυμίζουμε, ότι η Ελλάδα φαίνεται να έχει αποκτήσει έναν απροσδόκητα κρίσιμο ρόλο στην προσπάθεια επανεκκίνησης της διπλωματίας μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, με επίκεντρο πλέον όχι μόνο το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, αλλά πρωτίστως το Στενό του Hormuz και την αποκατάσταση της διεθνούς ναυσιπλοΐας.
Δεν πρόκειται, τουλάχιστον ακόμη, για τυπική ελληνική «μεσολάβηση»...
Και σε αυτό ακριβώς το σημείο, είναι που αποκτά ιδαίτερη σημασία η επίσκεψη του επικεφαλής του State Department προς την Αθήνα, καθώς και τυχόν «πονηρά» αιτήματα προκύψουν από την αμερικανική πλευρά προς την Ελλάδα για το ζήτημα του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Ο Rubio έρχεται στην Ελλάδα με «μεγάλη ατζέντα» - Τι θα (συ)ζητήσει στην Αθήνα
Συγκεκριμένα, ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Marco Rubio θα ταξιδέψει στην Αθήνα στις 6–7 Οκτωβρίου, όπου θα πραγματοποιήσει συνομιλίες με Έλληνες κυβερνητικούς αξιωματούχους, καθώς και με τον Υπουργό Εξωτερικών, Γιώργο Γεραπετρίτη.
Οι δύο πλευρές σχεδιάζουν να συζητήσουν την αμυντική συνεργασία, ενεργειακά ζητήματα, καθώς και την κατάσταση στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή.
«Οι περιφερειακές εξελίξεις στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή αναμένεται επίσης να κατέχουν δεσπόζουσα θέση στην ατζέντα», αναφέρει η ανακοίνωση.
Η επίσκεψη θα επικεντρωθεί στον έκτο γύρο του Στρατηγικού Διαλόγου ΗΠΑ-Ελλάδας, ο οποίος ξεκίνησε τον Δεκέμβριο του 2018.
Οι δύο πλευρές σχεδιάζουν να συζητήσουν τις διευκολύνσεις και την υποστήριξη που παρέχει η Ελλάδα στο πλαίσιο της Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας (MDCA), καθώς και την ευρύτερη αμυντική συνεργασία.
«Η Ουάσινγκτον τάσσεται υπέρ της πρόληψης των εντάσεων εντός του NATO και υποστηρίζει έργα ενεργειακής διασύνδεσης, προωθώντας παράλληλα τις εξαγωγές αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG)», σημειώνει το ουκρανικό δημοσίευμα.
GSI και επέκταση των 12 ναυτικών μιλίων στο τραπέζι
Το δημοσίευμα υπογραμμίζει ότι η επίσκεψη του Rubio πραγματοποιείται εν μέσω των σχεδίων της Αθήνας για πιθανή επέκταση των χωρικών της υδάτων νότια της Κρήτης στα 12 ναυτικά μίλια.
Η Ελλάδα εξετάζει επίσης την επανέναρξη των ερευνών στον βυθό της θάλασσας που σχετίζονται με το ενεργειακό έργο Great Sea Interconnector μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου.
Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην Αθήνα, ο Rubio σχεδιάζει να συναντηθεί με τον Έλληνα Υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη και τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη.
Θέλουν να γδύσουν την ελληνική αεράμυνα - Απαιτούν την αποστολή 200 πυραύλων PAC-2 στην Ουκρανία
Θυμίζουμε, ότι ήδη από το καλοκαίρι του 2026 το ΝΑΤΟ και η ΕΕ, απαιτούν την άμεση μεταφορά 200 πυραύλων Patriot PAC-2 προς την Ουκρανία και το καθεστώς Zelensky από την κυβέρνηση Μητσοτάκη, σύμφωνα με ουκρανικά ρεπορτάζ που είδαν το φως της δημοσιότητας στις 17 Ιουλίου.
Εν μέσω σαρωτικών πληγμάτων της Ρωσίας στο Κίεβο, το Κίεβο θεωρεί ως μονόδρομο την καταφυγή στα ελληνικά συστήματα αεράμυνας και έχει επιστρατεύσει τα μεγάλα μέσα για να... εκβιάσει την Αθήνα...
Συγκεκριμένα, η ουκρανική πλευρά εκτιμά ότι η επιχειρησιακή ζωή ορισμένων από αυτούς τους πυραύλους, οι οποίοι βρίσκονται σε υπηρεσία στην Πολεμική Αεροπορία της Ελλάδας εδώ και περίπου 23 χρόνια, ενδέχεται να πλησιάζει στο τέλος της.
Ωστόσο, οι εν λόγω πύραυλοι παραμένουν ζωτικής σημασίας για την προστασία των ελληνικών νησιών.
Μένει να φανεί αν ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα προβεί σε ένα από τα πλέον ολέθρια ατοπήματα της πολιτικής του καριέρας, μόλις λίγους μήνες πριν τις εθνικές εκλογές.
Πάντως στην ΕΕ, θεωρούν την παράδοση των Patriot στο Κίεβο ως... φυσικό αντίτημο για την επιλογή της Αθήνας να μπλοκάρει το 21ο πακέτο αντιρωσικών κυρώσεων για τα μάτια του... εφοπλιστή Προκοπίου.
Ο μεγάλος εκβιασμός του ΝΑΤΟ και της ΕΕ στην Ελλάδα
Εν γένει, αυξάνονται οι πιέσεις από το ΝΑΤΟ και την Ευρωπαϊκή Ένωση προς την Ελλάδα προκειμένου η Αθήνα να εξετάσει τη μεταφορά έως και 200 πυραύλων PAC-2 για τα αντιαεροπορικά συστήματα Patriot που διαθέτει, με τελικό προορισμό την Ουκρανία.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του ουκρανικού NV.ua, το οποίο επικαλείται πηγές του ελληνικού έντυπου Τύπου την Παρασκευή 17 Ιουλίου, το Κίεβο έχει ζητήσει από την ελληνική πλευρά την παραχώρηση έως και 200 πυραύλων PAC-2 από τα ελληνικά αποθέματα των συστοιχιών Patriot.
Η ουκρανική πλευρά εκτιμά ότι η επιχειρησιακή ζωή ορισμένων από αυτούς τους πυραύλους, οι οποίοι βρίσκονται σε υπηρεσία στην Πολεμική Αεροπορία της Ελλάδας εδώ και περίπου 23 χρόνια, ενδέχεται να πλησιάζει στο τέλος της.
Οι Ουκρανοί... έχουν βάλει στο μάτι 200 ελληνικούς πυραύλους PAC-2
Όπως αναφέρει το δημοσίευμα, οι σύμμαχοι είχαν συζητήσει στο παρελθόν το ενδεχόμενο μεταφοράς ακόμη και ολόκληρων συστοιχιών Patriot από τις συνολικά έξι που διαθέτει η Ελλάδα προς την Ουκρανία, χωρίς όμως να υπάρξει συμφωνία.
Η τρέχουσα συζήτηση αφορά πλέον όχι την παραχώρηση των ίδιων των συστημάτων, αλλά αποκλειστικά το απόθεμα 200 πυραύλων.
Η οποιαδήποτε μεταφορά, πάντως, θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί μόνο υπό την προϋπόθεση ότι οι πύραυλοι θα κριθούν κατάλληλοι για επιχειρησιακή χρήση, αλλά ταυτόχρονα δεν θεωρούνται πλέον κρίσιμοι για τις αμυντικές ανάγκες της Ελλάδας.
Ψάχνει απεγνωσμένα μεσολάβηση για το Ιράν στην Αθήνα ο Αμερικανός ΥΠΕΞ
Ωστόσο, στο επίκεντρο της επίσκεψης Rubio στη χώρα μας αναμένεται να τεθεί και ένα... αμερικανικό αίτημα με αντικείμενο το Ιράν.
Eπισημαίνεται, ότι, όπως έχει αποκαλύψει το BN ήδη από τον Αύγουστο, η Ελλάδα φαίνεται να αποκτά έναν απροσδόκητα κρίσιμο ρόλο στην προσπάθεια επανεκκίνησης της διπλωματίας μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, με επίκεντρο πλέον όχι μόνο το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, αλλά πρωτίστως το Στενό του Hormuz και την αποκατάσταση της διεθνούς ναυσιπλοΐας.
Δεν πρόκειται, τουλάχιστον ακόμη, για τυπική ελληνική «μεσολάβηση».
Η Ουάσιγκτον μάλιστα αρνείται επισήμως ότι ο Marco Rubio ζήτησε από την ελληνική πλευρά να επικοινωνήσει με το Ιράν ή να μεταφέρει συγκεκριμένο αμερικανικό μήνυμα.
Ωστόσο, η ακολουθία των γεγονότων είναι δύσκολο να αγνοηθεί: στις 12 Αυγούστου ο Rubio συνομίλησε με τον Γιώργο Γεραπετρίτη, με το Ιράν και τη Μέση Ανατολή μεταξύ των θεμάτων της επικοινωνίας, και αμέσως την επόμενη ημέρα ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών επικοινώνησε με τον Abbas Araghchi.
Το Associated Press αναφέρει ότι Ευρωπαίος διπλωμάτης που είχε γνώση των επαφών εκτιμά πως η χρονική αυτή αλληλουχία δεν ήταν τυχαία.
Η εικόνα που σχηματίζεται είναι ότι, μπροστά στο αδιέξοδο των παραδοσιακών διαύλων μέσω Ομάν, Πακιστάν, Κατάρ και Τουρκίας, η αμερικανική διπλωματία επιχειρεί να διευρύνει το δίκτυο των συνομιλητών που μπορούν να έχουν πρόσβαση στην Τεχεράνη.
Η Ελλάδα και η Αυστρία μπήκαν έτσι σε ένα νέο σχήμα άτυπων ευρωπαϊκών επαφών: η Αυστρία λόγω Βιέννης, Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας και ιστορικού ρόλου στις πυρηνικές διαπραγματεύσεις• η Ελλάδα για έναν εντελώς διαφορετικό, αλλά εξίσου ισχυρό λόγο — τη ναυτιλία.
Γιατί η Ελλάδα...
Η Αθήνα δεν μπαίνει στο παιχνίδι επειδή αποτελεί μεγάλη στρατιωτική ναυτική δύναμη στον Περσικό Κόλπο.
Μπαίνει κυρίως επειδή είναι η μεγαλύτερη διεθνής ναυτιλιακή δύναμη και συνεπώς ένας από τους παίκτες που έχουν τα περισσότερα να χάσουν από ένα κλειστό ή ελεγχόμενο Ηormuz.
Ενδεχομένως οι ΗΠΑ να αναμένουν παρόμοια ελληνική στάση στην Ευρώπη όπως αυτή με τις ρωσικές κυρώσεις όπου ασκήθηκε veto γιατί θα υφίστατο ζημία ο ελληνικός κλάδος - ο οποίος έχει προνομιακές σχέσεις με την κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη...
Ο ελληνόκτητος στόλος αντιπροσωπεύει το 2026 περίπου 19,1% της παγκόσμιας μεταφορικής ικανότητας σε dwt, αριθμεί σχεδόν 5.800 πλοία και, ακόμη σημαντικότερο για την κρίση του Περσικού Κόλπου, οι Έλληνες πλοιοκτήτες ελέγχουν περίπου 26% της παγκόσμιας χωρητικότητας δεξαμενόπλοιων και 23% των LNG carriers.
Πρόκειται δηλαδή ακριβώς για τις κατηγορίες πλοίων που βρίσκονται στην καρδιά των ενεργειακών ροών που περνούν από το Hormuz.
Αυτό δίνει στην Αθήνα δύο ιδιότητες ταυτόχρονα.
Είναι στενός σύμμαχος της Ουάσιγκτον και μέλος του ΝΑΤΟ, αλλά παράλληλα εκπροσωπεί ένα τεράστιο εμπορικό και ναυτιλιακό συμφέρον που απαιτεί προβλέψιμη, ασφαλή και ελεύθερη διέλευση.
Για τον λόγο αυτό η Ελλάδα μπορεί να συνομιλεί με την Τεχεράνη όχι μόνο ως δυτική πρωτεύουσα, αλλά ως χώρα της οποίας τα πλοία, οι εταιρείες και οι ναυτικοί υφίστανται άμεσα τις συνέπειες του αποκλεισμού.
Ο ιρανικός έλεγχος και η «άδεια διέλευσης» - Το νέο συστημα...
Εδώ ακριβώς βρίσκεται και το δύσκολο σημείο για την Αθήνα.
Το Ιράν έχει δημιουργήσει στην πράξη ένα καθεστώς στο οποίο η διέλευση δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως αυτοματοποιημένο δικαίωμα ενός εμπορικού πλοίου.
Έχει καταγραφεί ένα πολυεπίπεδο σύστημα ιρανικού ελέγχου, στο οποίο εξετάζονται ο ιδιοκτήτης και ο διαχειριστής του πλοίου, η σημαία, το φορτίο, η προέλευση και ο προορισμός, ακόμη και οι εθνικότητες των μελών του πληρώματος.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στο αν υπάρχει σύνδεση του πλοίου με τις Ηνωμένες Πολιτείες ή το Ισραήλ, καθώς η Τεχεράνη έχει δηλώσει ότι πλοία που συνδέονται με τις δύο χώρες μπορεί να αποκλείονται από τη διέλευση.
Όταν εγκρίνεται η διέλευση, οι ιρανικές αρχές μπορούν να δώσουν συγκεκριμένες συντεταγμένες και οδηγίες ασφαλείας.
Το Reuters έχει καταγράψει περιπτώσεις πλοίων στα οποία δόθηκε συγκεκριμένη διαδρομή, με εντολή να ακολουθηθεί αυστηρά και με συνεχή επιχειρησιακή συνεννόηση με τις ιρανικές αρχές.
Σε ορισμένα διμερή σχήματα, η διαδικασία ξεκινούσε ακόμη και με αίτημα κυβέρνησης προς τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών, το οποίο διαβιβαζόταν στη συνέχεια στο Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας και στις στρατιωτικές αρχές.
Άρα η ουσία του πρωτοκόλλου που περιγράφεται σε ιρανικές και περιφερειακές πηγές είναι σαφής: εμπορικός χαρακτήρας του πλοίου, έλεγχος των διασυνδέσεών του (να μην προέρχεται από εχθρική χώρα), συμμόρφωση με καθορισμένη διαδρομή, συντονισμός με τις αρμόδιες ιρανικές αρχές και αποφυγή κινήσεων που μπορούν να θεωρηθούν απειλητικές.
Η τελική διέλευση εξαρτάται από ιρανική έγκριση.
Η ίδια η νέα ιρανική αρχή για το Hormuz είχε ήδη απαιτήσει από τα πλοία να υποβάλλουν αιτήματα εκ των προτέρων και να συντονίζουν τόσο τη διαδρομή όσο και τον χρόνο διέλευσης.
Αυτό δεν είναι πλέον μια θεωρητική απειλή.
Τον Μάιο, το Reuters κατέγραψε ότι το ελληνικών συμφερόντων Agios Fanourios I πέρασε από διαδρομή που είχε ορίσει το Ιράν, σταμάτησε από δυνάμεις των Φρουρών της Επανάστασης κοντά στο Ορμούζ και χρειάστηκε νέα ιρανική έγκριση για να συνεχίσει.
Το μεγάλο παράδοξο για την Ελλάδα
Έτσι προκύπτει ένα εξαιρετικά δύσκολο ελληνικό δίλημμα.
Από τη μία πλευρά, η Αθήνα υποστηρίζει επίσημα την ελευθερία της ναυσιπλοΐας και τη θαλάσσια ασφάλεια.
Αυτό ακριβώς υπογράμμισε ο Γιώργος Γεραπετρίτης στην τελευταία επικοινωνία με τον Abbas Araghchi.
Από την άλλη, η πραγματικότητα επί του πεδίου είναι ότι η ασφαλής διέλευση των ελληνόκτητων πλοίων μπορεί να απαιτεί συνεννόηση με εκείνον ακριβώς τον ιρανικό μηχανισμό ελέγχου που η Δύση δεν θέλει να νομιμοποιήσει - και η Ελλάδα έχει πάρει σαφή θέση οπότε είναι εκ των προτέρων αναναξιόπιστη...
Και εδώ βρίσκεται ίσως η ουσία του αμερικανικού ενδιαφέροντος για τον ελληνικό δίαυλο.
Η Ελλάδα διαθέτει κάτι που δεν διαθέτει εύκολα η Ουάσιγκτον: άμεσο και τεράστιο οικονομικό συμφέρον από την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας, αλλά ταυτόχρονα τη δυνατότητα πολιτικής επικοινωνίας και με τις δύο πλευρές.
Η Αθήνα ανάμεσα σε Ουάσιγκτον και Τεχεράνη
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο περίπλοκη επειδή ένα πλοίο μπορεί θεωρητικά να ικανοποιεί τις απαιτήσεις της Τεχεράνης, αλλά την ίδια στιγμή η εταιρεία του να εκτίθεται σε αμερικανικές κυρώσεις.
Η Ουάσιγκτον έχει επιβάλει κυρώσεις στην ιρανική αρχή που επιχειρεί να ελέγξει τη διέλευση από το Hormuz, ενώ οι ασφαλιστικές αγορές έχουν επίσης προειδοποιήσει για προβλήματα κάλυψης σε περίπτωση καταβολής τελών προς τις ιρανικές αρχές.
Το Reuters χαρακτήρισε την κατάσταση για τις ναυτιλιακές εταιρείες ουσιαστικά ως ένα Catch-22: για να περάσουν με ασφάλεια μπορεί να πρέπει να συμμορφωθούν με ιρανικές απαιτήσεις, αλλά η συμμόρφωση αυτή μπορεί να δημιουργήσει κυρώσεις ή ασφαλιστικό κίνδυνο στη Δύση.
Ακριβώς γι' αυτό το πρόβλημα του Hormuz δεν είναι απλώς στρατιωτικό.
Είναι νομικό, ασφαλιστικό, εμπορικό και διπλωματικό.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών